Waar moet ik mijn absorptieplaten plaatsen?

Als er in een ruimte akoestische problemen ontstaan, hetzij door een onaangenaam galm of te veel lawaai, dan zijn absorptieplaten het meest effectieve middel om de ruimteakoestiek te verbeteren. U moet zich uiterlijk na de keuze van uw passende aixFOAM absorptieplaten (materiaal, materiaaldikte, kleur, etc.) de vraag stellen, waar de akoestische elementen voor een optimale en effectieve werking het best geplaatst kunnen worden.

Zoals vaak het geval is op het gebied van akoestiek, kan hier geen standaardantwoord voor worden geformuleerd dat van toepassing is op elke ruimtesituatie. Desalniettemin willen we in deze bijdrage uitleggen waar u op moet letten en willen we u ook enkele geschikte methodes voorleggen die u zullen helpen om uw absorptieplaten zo effectief mogelijk te plaatsen.

1. Welke akoestische problemen zijn er en wat moet er verbeterd worden?

Allereerst moet u zich afvragen waarvoor u de ruimte wilt gebruiken en wat het akoestische probleem is. Waarom de positionering van uw absorptieplaten een grote rol speelt, kan het best worden uitgelegd in een voorbeeld. Vergelijk de akoestische vereisten voor op een kantoor met die van in een thuisbioscoop.

1.1 Lawaai voorkomen – bijvoorbeeld in een kantoor

Op een kantoor gaat het meestal over het minimaliseren van het geluid op afzonderlijke werkplekken. Afzonderlijke ruimtes moeten dus min of meer geluidsdicht zijn en eventuele geruis moet grotendeels worden geabsorbeerd. Daarom moeten zowel het directe geluid, alsook de indirecte geluidsreflectie van het muur- en plafondoppervlak geblokkeerd worden.

1.2 Geluid verbeteren – bijvoorbeeld in een thuisbioscoop

In een thuisbioscoop gaat het er om dat een bepaald gedeelte van het geluid wordt weggenomen. Direct geluid, dus het geluid dat rechtstreeks vanuit de luidsprekers naar de luisterpositie wordt geleid, is natuurlijk wenselijk. Terwijl geluid, dat eerst reflecteert op de muuroppervlakken en pas na vertraging de luisterpositie bereikt, onderdrukt moet worden. Dit indirecte geluid, ook wel reflectie genoemd, veroorzaakt meestal storing in het hoge- en middenfrequentiebereik en komt bijv. tot uitdrukking in vervelende sisklanken, die vooral onaangenaam zijn in dialogen tijdens een film.

Er moet bijzondere aandacht worden gegeven aan de vroege reflecties, die staan voor de plaatsen waar het geluid het eerst de muur raakt en waar dus de meeste energie is.

2. Lawaai isoleren – Direct geluid blokkeren met absorptieplaten

Om u te laten zien waar u op moet letten bij het plaatsen van uw absorptieplaten met als doel het directe geluid zo effectief mogelijk te absorberen, gebruiken wij het voorbeeld met betrekking tot een kantoorruimte.

In dit voorbeeld ziet u een geschetste plattegrond met vier werkplekken, waarvan er zich twee tegenover elkaar bevinden. De rode pijlen vertegenwoordigen het directe geluid. Dit komt bijvoorbeeld voort via andere werkplekken of uit kantoorapparatuur.

Om direct geluid te blokkeren, moeten absorptieplaten een obstakel vormen in de gezichtslijn tussen de geluidsbron en het luisterpunt. In onze kantoorruimte zou het er zo uit kunnen zien:

Akoestische tafelafscheiders (1), die in de spraakrichting van de medewerkers worden opgesteld, zijn een geschikt middel om storend geluid te blokkeren. Daarnaast is het belangrijk dat de tafelafscheiders zo hoog mogelijk zijn, zodat het directe geluid van een tegenover u zittend persoon niet gemakkelijk bovenlangs de absorber wordt geleid. Een simpele test is voldoende om te controleren: Als de tegenover elkaar zittende medewerkers elkaar nog kunnen zien, dan zijn de tafelafscheiders te laag.

Om de beide tafels van elkaar af te schermen, kunnen ook akoestische scheidingswanden, ruimtescheidingszeilen, die op het plafond kunnen worden opgehangen of, zoals in onze schets is te zien, akoestische zuilen (2) worden geplaatst. Ook hier geldt: Als naast elkaar zittende medewerkers elkaar kunnen zien, dan vind het geluid ook zijn directe weg naar de buur.

Geluidsisolatie voor kantoor & voor in het callcenter
Minder lawaai en stress op kantoor

aixFOAM akoestiekelementen voor een betere akoestiek en minder lawaai op kantoor & in het callcenter

Hier vindt u geluidsisolatie, speciaal voor gebruik in het kantoor of in het callcenter. Of het nu tafelafscheidingen, akoestische zuilen, akoestische zeilen, ruimtescheidingszeilen of akoestische scheidingswanden zijn – aixFOAM absorptieplaten verbeteren de ruimteakoestiek op de werkplek en daarmee worden de concentratie en de productiviteit bevorderd.
Naar de producten

Bij het isoleren van lawaai is het bovendien zinvol om de absorptieplaat zo dicht mogelijk bij de geluidsbron te plaatsen, zodat de verspreiding van het geluid in alle richtingen gelijkmatig wordt geabsorbeerd. Hoe dichter de absorber bij een geluidsbron wordt geplaatst, des te effectiever is de blokkering van de verspreiding van het lawaai. Zo is het in een kantoorruimte bijvoorbeeld zinvol om zwevende akoestische elementen met een ophangsysteem direct boven een afzonderlijke werkplek te plaatsen.

3. Geluidsreflecties bepalen en absorberen

Zoals aan het begin al is vermeld, heeft niet alleen direct geluid invloed op de ruimteakoestiek of op het geluidsniveau, maar heeft ook het geluid dat wordt gereflecteerd door geluidsharde oppervlakken (muren, plafonds, meubels, etc.) effect.

Bij elke reflectie verliest een geluidsgolf aan energie, dus de geluidsgolven die met weinig reflecties bij een ontvanger terechtkomen, moeten worden gedempt. Met name de geluidsgolven die na een enkele reflectie via een muur of plafond bij het luisterpunt terechtkomen, dienen door akoestische maatregelen worden behandeld. Dit geluid noemt men vroege reflectie.

Om vroege reflecties effectief te absorberen, is het noodzakelijk dat de plaatsen op de muur of op het plafond waarop het geluid reflecteert, bekend zijn en dat daar dan de absorptieplaten worden geplaatst.

Maar hoe kan men het reflectiepunt het beste vinden? Hieronder laten we u enkele methoden zien waarmee u met de eenvoudigste middelen de juiste positie voor uw aixFOAM absorptieplaten kunt vinden. Welke methode u verkiest, is geheel aan u.

4. Reflectiepunten vinden met de spiegelmethode

De spiegelmethode is een methode op basis van een zeer eenvoudig fysisch principe, dat u nog zeker zult kennen uit uw schooltijd. Net als lichtstralen worden ook geluidsgolven in dezelfde hoek gereflecteerd als ze een oppervlak raken. De invalshoek is dus gelijk aan de reflectiehoek.

Om deze methode, voor het vinden van vroege reflectiepunten, zo duidelijk mogelijk uit te leggen, gebruiken we weer het voorbeeld van het kantoor uit ons vorige tekstgedeelte.

Zoals de naam „spiegelmethode“ suggereert, heeft u bij het bepalen van de reflectiepunten op de muur en het plafond een kleine spiegel nodig en één tot twee personen, die u moeten assisteren.

Doe het volgende: Laat uw twee helpers plaatsnemen op tegenovergestelde stoelen aan een tafel. Nu moet u de spiegel vlak op de muur of het plafond houden en beweeg deze spiegel langzaam. Zodra uw twee helpers, die goed naar de spiegel moeten kijken, elkaar kunnen zien, hebt u een vroeg reflectiepunt gevonden en daarmee een belangrijke plek waar u uw absorptieplaat kunt plaatsen.

In het ideale geval dienen de absorptieplaten zo worden geplaatst, dat de hoofdreflectiepunten zich ongeveer in het midden van de absorptieplaten bevinden. Als referentiepunt voor de hoogte, dient de absorber centraal op oorhoogte worden geplaatst.

De spiegelmethode is een zeer eenvoudige en tegelijkertijd effectieve en precieze methode om geluidsreflectiepunten te bepalen. U kunt deze gebruiken op de muur, op het plafond en in bijna elke ruimtesituatie.

"Als u bijv. de reflectiepunten van de luidsprekers van uw thuisbioscoop wil vaststellen, dan kunt u werken volgens hetzelfde principe. Ga naar uw luisterpositie, zoals bijvoorbeeld uw bank, en laat een tweede persoon een spiegel, die vlak tegen de muur moet worden gehouden, langs deze muur bewegen. Zodra u in de spiegel de voorkant van uw luidspreker kan zien, hebt u een vroeg reflectiepunt en daarmee een plek voor uw absorptieplaat gevonden.

5. Reflectiepunten bepalen door tekenen – de tekenmethode

Naast de experimentele aanpak met de spiegel kunt u de positie van de reflecties ook door het tekenen bepalen. Het enige wat u nodig heeft, is een geschaalde blauwdruk of een tekening van uw ruimtes.

Om deze methode aan u te verduidelijken, laten we u graag zien hoe u de reflectiepunten in een thuisbioscoop kunt bepalen. De volgende plattegrond zal als basis dienen:

De getoonde plattegrond laat een thuisbioscoopruimte met een driezitsbank en een 7.1 luidsprekeropstelling zien. Bij het verduidelijken van de tekenmethode met betrekking tot het bepalen van vroege reflectiepunten, schenken wij in dit voorbeeld enkel aandacht aan de voorste donkerpaarse luidsprekers, dus de middelste, alsook de linker- en rechter hoofdluidspreker. Dit principe is natuurlijk ook van toepassing op andere luidsprekers in de ruimte.

Zoals bij de spiegelmethode het geval is, is het ook bij de tekenmethode belangrijk om het hierboven genoemde geluidsreflectieprincipe, dus dat de invalshoek gelijk staat aan de reflectiehoek, in herinnering te roepen. In dit geval bepalen we de hoek of de reflectiepunten niet op een experimentele manier, maar - zoals de naam al doet vermoeden - door te tekenen. Hoe gaan we dit doen?

Allereerst maakt het niet uit of uw tekening klassiek op papier of digitaal op een computer is gemaakt. Het is enkel belangrijk dat uw voorstelling geschaald is, zodat u uw vastgestelde reflectiepunten later exact kunt overnemen.

We beginnen nu met de linker hoofdluidspreker. Spiegel deze eerst op de muur, waar u de reflectie wil bepalen. We beginnen hier ook met de linkermuur. Sommige grafische- of tekenprogramma’s beschikken over een automatische functie om te spiegelen. Maar anders meet u gewoon de afstand van uw luidspreker tot de muur en neemt u deze over voor de andere kant van de muur. Dit geeft u een denkbeeldig punt buiten uw plattegrond.

Teken in de volgende stap een hulplijn van de gespiegelde luidspreker naar de luisterpositie.. We beginnen in ons voorbeeld met de middelste zitplaats op de bank (donkerblauw), dus de hoofdzitplaats. Markeer het kruispunt, waar de hulplijn de muur kruist.

Als u nu de geluidsweg van de box naar de muur en van daar naar het luisterpunt uittekent, dan zult u zien dat er een exact gehoekte lijn is, de invalshoek is gelijk aan reflectiehoek. Het gemarkeerde punt aan de muur is het gezochte reflectiepunt en dat is dus de geschikte positie voor uw aixFOAM absorptieplaat.

Herhaal dit proces voor alle luidsprekers aan de linker- en rechtermuur. Daarna zou uw tekening er ongeveer zo uit moeten zien:

5.1 Prioriteren van de reflectiepunten

Hoe eerder het geluid een muuroppervlak raakt, des te meer energie het heeft en des te sterker de reflectie is. Het is daarom belangrijk om voorrang te geven aan de punten die het eerst worden geraakt door het geluid van de luidsprekers. De volgende volgorde is handig in onze thuisbioscoop:

  • 1. De linkermuur bij de linkerluidspreker en de rechtermuur bij de rechterluidspreker.
  • 2. Beide muren, beginnend bij het midden
  • 3. De linkermuur bij de rechterluidspreker en de rechtermuur bij de linkerluidspreker.

5.2 Meer luisterpunten aandacht geven

Bij onze tekening hebben we allereerst enkel het reflectiepunt tussen de luidspreker en onze hoofdzitplaats bepaald. U kunt de procedure natuurlijk ook herhalen voor alle andere zitplaatsen in uw thuisbioscoop.

U zult waarschijnlijk merken dat er een behoorlijke wirwar van lijnen ontstaat en het bepalen waar u uw absorptieplaten dient te plaatsen wordt daardoor ook niet bepaald eenvoudiger. Want naast de akoestiek is het uiterlijk natuurlijk ook bepalend in een ruimte zoals een thuisbioscoop.

Wij raden u daarom aan om u te concentreren op het plaatsen van absorptieplaten op de hoofdreflectiepunten (oranje)– dus welke betrekking hebben op de middelste zitplaats. Zoals u op deze foto kunt zien, bedekt u dan sowieso automatisch een groot deel van de andere reflectiepunten (groen).

In het ideale geval dienen de absorbers zo worden geplaatst, dat de hoofdreflectiepunten zich ongeveer in het midden van de absorptieplaten bevinden. Als referentiepunt voor de hoogte, dient de absorber centraal op oorhoogte worden geplaatst.

5.3 Grafische bepaling van vroege reflecties op het plafond

Het bepalen van vroege reflecties op het plafond is grafisch iets moeilijker, omdat op papier en in eenvoudige grafische- en tekenprogramma’s enkel een tweedimensionaal beeld wordt weergegeven. Desalniettemin kan deze voorstelling ook gebruikt als basis dienen voor het vinden van de reflectiepunten.

Daarom beschouwen we onze thuisbioscoop niet van boven, maar vanaf de zijkant en bepalen we zoals voorheen het reflectiepunt grafisch. Vervolgens nemen we het vastgestelde punt over op onze plattegrond en gebruiken we deze afstand als uitgangspunt voor het bevestigen van onze plafondabsorbers.

6. Voor gevorderden: Reflectiepunt vinden met de snoermethode

Het laatste proces voor het bepalen van de reflectiepunten die wij aan u willen voorleggen is de zogenaamde „snoermethode“.

We moeten toegeven dat deze methode meer geschikt is voor thuisbioscoopliefhebbers of hifi-professionals die enigszins bekend zijn met de akoestische kalibratie van ruimtes. Toch willen we het volledigheidshalve uitleggen aan de hand van het voorbeeld van onze thuisbioscoop.

Als grondslagen voor de snoermethode dienen de akoestische ruimtemeting en de creatie van een zogenaamd ETC-diagram (Energy Time Curve/Energie Tijdscurve). Hiervoor bestaan er meerdere, veel gebruikte en ook gratis softwares zoals bijvoorbeeld REW.

Om de software goed te gebruiken en de meting goed door te voeren, zijn er op talrijke thuisbioscoop-, opname- of akoestische fora uitvoerig uitgewerkte beschrijvingen en threads te vinden en daarom zien wij er van af om ons hierover uit te weiden.

Om de snoermethode later juist toe te passen, is het noodzakelijk dat de meetmicrofoon bij het luisterpunt staat, dus in ons voorbeeld van de thuisbioscoop staat deze bij de middelste bioscoopstoel. Daarna wordt door middel van metingen en ETC bepaald, na hoe veel milliseconde (ms) de vroege reflecties het luisterpunt bereiken.

Laten we aannemen dat de vroege reflecties volgens ETC na 4 milliseconde (ms) ons luisterpunt bereiken. Wat betekent dit nu voor het bepalen van onze reflectiepunten?

De geluidssnelheid is 343,2 m/s en omgerekend 0,342 m/ms. Dit betekent dat het geluid in onze thuisbioscoop een afstand van ≈ 1,37 m in 4 milliseconden aflegt voordat het op het luisterpunt aankomt. Deze waarde hebben we later in het proces nodig.

Voor het bepalen van het vroege reflectiepunt met de snoermethode hebben we een zeer lang snoer nodig. Vervolgens bevestigen we het einde aan onze middelste bioscoopstoel (luisterpositie). Daarna spannen we dit snoer tot de luidspreker, waar we het reflectiepunt voor willen bepalen, in ons geval de linker, en maken we op de plek een knoop (1). Deze afstand markeert de weg van het directe geluid van de luidspreker naar de luisterpositie.

Vervolgens hebben we de hierboven bepaalde waarde van de afstand nodig, die het geluid in de tijd aflegt tot de eerste reflecties ons luisterpunt bereiken, dus 1.37m. We meten deze afstand vanaf de eerste knoop (1) op ons snoer en maken hier een tweede knoop (2).

Bevestig nu de tweede knoop aan de linker luidspreker en leid het hangende snoer naar de muur. De plaats waar het snoer de muur bereikt en waar het snoer volledig strak is gespannen, is het door ons gezochte punt voor de vroege reflectie.

We kunnen deze procedure nu herhalen voor alle luidsprekers aan de linkermuur, de rechtermuur en het plafond en we kunnen de respectievelijke reflectiepunten bijv. markeren met plakband.

Net als bij de tekenmethode, kunnen de reflectiepunten voor alle zitplaatsen in de thuisbioscoop worden bepaald, maar de metingen en de totstandbrenging van de ETC moeten opnieuw worden gedaan, omdat het luisterpunt verandert. U zult echter moeten afwegen in hoeverre deze inspanning zinvol is. In de praktijk is het meestal voldoende om enkel de reflectiepunten van de hoofdzitplaats met absorptieplaten uit te rusten. Maar dit hangt vaak ook samen met de persoonlijke smaak en de subjectieve ervaring met betrekking tot akoestiek.

De absorbers dienen uitsluitend op oorhoogte gemonteerd te worden, zodat de hoofdreflectiepunten zich in het midden van de absorptieplaten bevinden.

7. Conclusie - waar dient u op te letten bij het plaatsen van uw absorptieplaten?

U kunt zien dat het bepalen van de plaats van uw absorptieplaat wordt beïnvloed door een aantal factoren. Ongeacht of u al het geluid (direct/indirect) of alleen storende reflecties wilt absorberen, raden wij u aan om uw aixFOAM absorptieplaten stapsgewijs te monteren. Stel prioriteiten: Welke geluidsbronnen zijn het meest storend? Waar zijn uw hoofdreflectiepunten (vroege reflecties)? U kunt in het begin beter een kleine hoeveelheid akoestische elementen aanbrengen en van daaruit uw weg vinden naar uw eigen „welzijnsakoestiek“. Dit beschermt niet enkel uw portemonnee, maar het voorkomt ook een onnatuurlijke en sterk gedempte akoestiek.

Alle vragen over de keuze van een bij u passende aixFOAM absorptieplaat alsook over de ideale positionering beantwoorden wij natuurlijk graag in een gratis akoestisch advies. Richt uzelf op een eenvoudige manier, via de telefoon of per e-mail, tot onze aixFOAM professionele planner.

Klik hier om naar het begin van de pagina te gaan!
Infobox

Voor het plaatsen van uw absortieplaat is het beslissend of u het lawaai volledig wil isoleren of dat u enkel een bepaald deel van het geluid (bijv. reflecties) wilt absorberen.

Direct geluid blokkeren

Om direct geluid te blokkeren, dient de absorptieplaat direct in de zichtlijn van de geluidsbron en zo dicht mogelijk bij deze geplaatst te worden.

Reflectiepunten bepalen en de omgang

Om storende geluidsreflecties te behandelen, en in het bijzonder de energierijke vroege reflecties, dan dienen op de reflectiepunten absorptieplaten gemonteerd te worden. Er zijn verschillende methoden om deze punten te bepalen, zoals bijv. de spiegelmethode, de tekenmethode of de snoermethode.

Stap voor stap naar een perfecte akoestiek

Bij de montage van absorptieplaten is het zinvol om stapsgewijs en afhankelijk van de betekenis van de storende reflecties en geluidsbronnen te werk te gaan.

Heeft u onze hulp nodig?
Contact voor vragen

Bel ons of stuur ons een e-mail. Met een gratis advies van onze deskundige planners, zullen wij uw akoestische oplossing vinden.

+49 2403 / 83830 - 22
Van maandag tot en met vrijdag
08.00 tot 17.00 uur

sales@aixfoam.nl
Dagelijks van 00.00 - 24.00 uur

aixFOAM Winkel

Bezoek onze aixFOAM-shop en vind uw passende geluidsisolatie: minder lawaai en een betere akoestiek met geluidsabsorbers rechtstreeks van de fabrikant.

Zoek geluidsisolatie
Callcenter